[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
بایگانی مقالات زیر چاپ::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..

جستجو در مقالات منتشر شده


8 نتیجه برای رمان

دکتر احمد امیری خراسانی، امین امیری، حمیدرضا دعاگویی،
دوره 1، شماره 1 - ( 12-1394 )
چکیده

این مقاله، پژوهشی است در بارۀ دلایل شکل­ گیری متن درّۀ ­نادره. نگارندگان، این کتاب را محصول جریانی ریشه­ دار در ذهن و زبان ایرانیان می­ دانند. در این مقاله، جریان یاد شده از منظر علوم مختلف انسانی از قبیل فلسفۀ زبان، فلسفۀ فلوطین، جامعه­ شناسی فوکویی، زبان ­شناسی سوسور و نحله ­های مختلف نقدادبی کاویده شده است. براین­ اساس می­توان این نوشتار را پژوهشی بین ­رشته ای در مورد دلایل مشکلی به­ نام درّه­ گویی در ادبیات فارسی دانست. درّه­ گویی، همان مغلق­ گویی و رمزوارگی است که با ورودش به آثار غیرادبی فارسی، معضلات و مشکلات فراوانی در جهت رشد تفکر و اندیشه به ­وجود می­ آورد. نگارندگان معتقدند این جریان ریشه­دار در ذهن و زبان ایرانیان، به دستیاری نوعی خاص از فرزانگی مورد قبول اجتماع، تبدیل به بیماری درّه­ گویی می­ شود. این نوع خاص فرزانگی به فراخی با استفاده از نظریات فوکو کاویده شده است. عامل دیگر در تبدیل جریان یاد شده به بیماری، نفوذ نظریۀ وحدت­ وجود و در نتیجه شکل‌گیری شکلی از نوشتار است که در این مقاله، جریان­ سیّال­ لفظ نامیده شده‌است. وحدت وجود در این معنا، مدلولاتی بسیار گسترده دارد؛ از آن جمله، نوعی از اتّصال به حقیقت واحد به ­وسیلۀ زیبایی ­های غیرقابل انکار موسیقیایی و توانایی­ های اعجاب­ آور واژگانی نویسنده است. دلایل «جریان­ سیّال ­لفظ» نامیدن آن، با نمایاندن وجوه تشابه و تمایز این گونۀ نوشتاری با «جریان ­سیّال­ ذهن» غربی مشخص شده است. در انتها با ارائۀ شواهدی از متن درّۀ­ نادره، اصلی­ ترین تکنیک میرزا­مهدی ­خان برای آفرینش درّۀ نادره نه اطناب معمولی و شناخته شده، بلکه ترکیبی جالب از ایجاز مخلّ در کمیّت اطناب مملّ دانسته شده است.  


فرشته رستمی، دکتر مسعود کشاورز،
دوره 1، شماره 1 - ( 12-1394 )
چکیده

دیر زمانی نیست که دستاوردهای میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، پا گرفته امّا رهاورد آن درخشان بوده است؛ زیرا کارکرد رشته­­ های علوم انسانی را بیش از پیش گسترده است. جستار پیش‌رو با بهره­ گیری از نظریۀ همرنگی از الیوت آرونسون، روان‌شناس اجتماعی معاصر، به کندوکاو در شخصیت­های داستانی سیمین دانشور پرداخته است. نگاه دوباره به شخصیت ­های رمان ­ها، این گزارش را به آن رسانده است که شخصیت­ ها برای دستیابی به همرنگی با دیگران، به دروغ روی آورده­ اند. گفتار پیش رو، با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی، سه زیرشاخۀ همرنگی، یعنی متابعت، همانندی و درونی کردن را در داستان­ها پی ­گرفته است. در پایان، کارکردِ سه بخش تأثیرگذار در همرنگ شدن شخصیت ­ها، یعنی پیام­رسان، پیام و گیرندۀ پیام، بررسی می­گردد. بنیان این پژوهش بر سووشون استوار است و جزیرۀ سرگردانی و ساربان سرگردان برای تأکید بیشتر بر یافته‌های این پژوهش مورد بررسی مروری قرار گرفته ­اند. از آن جا که بیشینۀ شخصیت­ های اصلی این رمان­ ها زنان هستند و داستان از زاویه­ی دید ایشان بیان گردیده است، بنابراین انگیزه ­های دروغ‌گویی زنان در رمان­های دانشور پی­ گرفته می­ شود. جست­ وجوی کتابخانه­­ ای و یادداشت ­برداری، یاری­ رسان این گزارش بوده است.


دکتر نجمه حسینی سروری، دکتر علی جهانشاهی افشار،
دوره 1، شماره 1 - ( 12-1394 )
چکیده

نوشتۀ حاضر روایت‌های هزار و یک شب را بر پایۀ نظریۀ روایت تودوروف دربارۀ اجزای روایت، شامل اسم، صفت و فعل (شخص، ویژگی و کنش) بررسی می‌کند. به این منظور اشخاص روایت‌های هزار و یک ‌شب بر پایۀ سنّت دستوری زبان فارسی در سه ردۀ اسامی جنس، اسامی خاص و اسامی ناشناس، دسته‌بندی می‌شوند و در هر مورد، با توضیح افعال (کنش‌ها) و اوصاف (ویژگی‌های) اشخاص داستانی، چگونگی ارائۀ معنا در متن، در قالب یک دستور پایۀ روایتی توضیح داده می‌شود. در این رده‌بندی، اصطلاح اسم جنس، نشان‌دهندۀ آن دسته از اشخاص داستانی است که معرف همۀ افراد نوع خود هستند و علی‌رغم نقش‌های متفاوتی که در داستان ایفا می‌کنند، پیوسته با صفتی یگانه معرفی می‌شوند. منظور از اسامی خاص، شخصیت‌های تاریخی یا داستانی مشهوری هستند که با اسم خود معرفی می‌شوند و آشنایی مخاطب با این شخصیت‌ها و ویژگی‌ها و مناسبات آن‌ها، پیشاپیش صفات ویژۀ آن‌ها را در ذهن خواننده تداعی می‌کند و شخصیت‌های ناشناس، افراد بی‌نام و نشانی هستند که تنها نمونۀ نوعی یک ویژگی اخلاقی و خصیصۀ روانی به شمار می‌روند. نام‌گذاری این اشخاص نیز با توجّه به صفتی که معرف آن‌هاست، صورت می‌گیرد؛ مثل آموزگار ابله، زن پرهیزگار، عیار جوانمرد و... .


دکتر محمّد علوی مقدّم، حسین کیخسروی،
دوره 1، شماره 2 - ( 3-1395 )
چکیده

کوش‌نامه اثری حماسی است که حدود یک‌صد سال پس از شاهنامه فردوسی توسط ایرانشاه بن ابی الخیر سروده شده است. هر چند که صاحب این اثر تا حدودی از شاهنامه تقلید کرده، امّا به دلیل این که منبع منثور آن با شاهنامه متفاوت بوده است، تفاوت‌های اساسی در اصل داستان‌ها با شاهنامه دارد. این منظومه به سرگذشت ضد قهرمانی به نام کوش پیلگوشِ پیل دندان، برادر زادۀ ضحّاک، می‌پردازد که از سوی ضحّاک به فرمانروایی چین انتخاب شده تا جمشیدیان آواره در آن سرزمین را نابود سازد. در واقع دورۀ پادشاهی ضحّاک را در آن سوی مرزهای ایران تا تولد آبتین و فریدون حکایت می‌کند. از جمله داستان‌هایی که در این منظومه به آن پرداخته شده، داستان ضحّاک است که تفاوت‌های عمده‌ای با شاهنامه دارد. این پژوهش به بررسی داستان ضحّاک بر اساس روایت کوش‌نامه پرداخته و به صورت تحلیلی، تفاوت‌های آن را با شاهنامه بیان میکند.


علی ضیاءالدّینی دشتخاکی، دکتر ابوالقاسم قوام،
دوره 1، شماره 2 - ( 3-1395 )
چکیده

پذیرش این واقعیت که برخی از موارد سنّتی یا کهن الگویی موجود در متن،  باعث ایجاد پیوند آن متن با متون دیگر و نیز موجب ارتباط ذهن و جامعه می­شود و به ما کمک می­کند تا بتوانیم با بسط تصاویر ادبی، دایره مفهومی متن را وسعت ببخشیم. اسطوره­ها، سمبل­ها و کهن الگو­ها، همچنان‌که در پیوند با سایر اجزای کلام، بین اثر ادبی و خواننده، ارتباط برقرار می­کنند از چنان استقلالی برخوردارند که گاه ما را به روایت­های تاریخ زندگی بشر، رهنمون می­سازند.  حرکت نظام‌مند اسطوره­ها و سمبول­های کهن الگو، گاه یادآور دیوان و دنیای دوزخی است و گاهی هم ذهن را متوجّه ایزدان می­کند و انسان را به مکاشفه وامی­دارد و بهشت را یادآور می­شود. از آن‌جا که الگوهای اسطوره­ای با تجربه بشر در گذر زمان درآمیخته­اند؛ همواره بین کهن الگو ­ها و زندگی انسان ارتباط نزدیکی وجود دارد. در سایۀ این ارتباط، ما درک و دریافت صحیح­تری را از فرجام کار جهان و انسان، خواهیم داشت. ارتباط برخی از کهن الگو ­ها با دنیای آپوکالیپتیک و تقابل آن با دنیای دوزخی، در بسیاری موارد، دستمایۀ شاعران و نویسندگان در خلق تصاویر خاصی شده است که بررسی آن به حوزۀ نقد کهن الگو یی مربوط می­شود. در این جستار می­کوشیم با طرح بحث معنا در نقد کهن الگویی، به مرزهای ارتباط این نوع نقد با فرجام­گرایی قدم بگذاریم و با تشریح سه گروه از تصاویر نظام کهن الگو ، ارتباط فرجام­گرایی با این بخش از نقد را روشن نماییم.


دکتر عیسی نجفی، سیروس گزلانی، مسعود باوان پوری،
دوره 1، شماره 2 - ( 3-1395 )
چکیده

یکی از تصوّرات رایج امّا بی‌تردید نادرست در مورد نظریه ادبی آن است که نظریه و نقد ادبی را فقط در متون معاصر می­ توان اعمال کرد، حال آن‌که نقد یک ابزار علمی است و هر متن ادبی، خواه کلاسیک و خواه معاصر، از دیدگاه مدرنیستی قابل نقد و بررسی است. یکی از گونه ­های ادبی که در طول سالیان اخیر دستخوش تغییراتی مهم بوده است، داستان کوتاه است و شکلی نوین از روایت داستانی که هر روز، کوتاه و کوتاه­تر می‌شود، مینی‌مالیسم است. تحقیق حاضر کوشیده است با بررسی تمام حکایت ­های گلستان و با روش تحلیلی- آماری و با بررسی نمونه­ هایی در قالب کم‌حجمی، محدودیت زمان و مکان، تعداد کم شخصیت ­ها و ... ویژگی ­های سبک مینی‌مالیستی را در این حکایت ­ها بررسی و تبیین نماید. با بررسی حکایت­ های گلستان از منظر تحلیلی- آماری مشخص شد که بسیاری از خصوصیات و ویژگی­های داستان­های مینی‌مال، در این حکایت­ ها به چشم می­ خورد. اکثر حکایت­ های گلستان فاقد طرح بوده و در صورت وجود طرح، چندان پیچیده نبوده و بدون کمترین گره­ افکنی در متن کلام بیان شده است. یکی دیگر از خصوصیات داستان مینی‌مال در حکایت­های سعدی، محدودیت زمان و مکان بوده است که با بررسی گلستان می­توان به این نتیجه رسید که اکثر حکایت ­ها، فاقد زمان و مکان بوده و در صورت وجود به شکل مبهم و در قالب کلماتی مانند روزی، شبی، سالی و یا مکان در قالب­ دهی، شهری و ... بیان شده است. 


فاطمه نگاری، دکتر سهیلا صلاحی مقدم، دکتر نسرین فقیه ملک مرزبان،
دوره 1، شماره 3 - ( 6-1395 )
چکیده

سبک­شناسی جدید با توجّه به اصول زبان­شناسی تاریخی و نقد ادبی به وجود آمد. پاول سیمپسون در سبک­شناسی طنز، بر طنزِکلامی (آیرونی و پارودی)، طنز موقعیت و طنز گفتمان تأکید دارد. هدف این پژوهش، بررسی مؤلفۀ طنز بر اساس دیدگاه سیمپسون و کمک به شناخت و درک هرچه بیشتر رمان بیوتن است. امیرخانی در رمان ساختارشکن بیوتن، از تکنیک­های متعدد روایی، بازی­های زبانی هوشمندانه­، آشفتگی­ و پرش­های زمانی، معلق ماندن پایان داستان با تأکید بر طنز که از ویژگی­های رمان پسامدرن است، بهره گرفته است.­ در این پژوهش، پس از مقدمه­ای بر پسامدرن و طنز، انواع طنز در بیوتن بررسی شد که حدود 145 مورد طنز است که کلمات و عبارات تکراری محسوب نشده­اند. طنزِکلامی در انواع مختلفِ تلمیح، جناس، تکرار، بیشترین نمود را دارد. امیرخانی، انتقادات گزندۀ خود را از شرایط سخت و تلخ زندگی و غم غربت مهاجران اختیاری و اجباری ایرانی ساکن در آمریکا، با بهره بردن از طنز تلطیف ساخته و خواسته است با این ابزار، علاوه بر آشنا ساختن خوانندگان خود با فضای حاکم بر رمانش و آگاه ساختن آن‌ها از لایۀ پنهان روایت، ایشان را با جهان واقعی مهاجران آشنا سازد. در بیوتن، طنزِ موقعیت در جایگاه دوم قرار دارد. امیرخانی با بهره بردن از تضاد و تناقض در ساختار این رمان، طنز در لایۀ گفتمان را در شکل­های مختلف به وجود آورده است.  


دکتر محمدحسن حسن زادۀ نیری، آزاده اسلامی،
دوره 1، شماره 3 - ( 6-1395 )
چکیده

این نوشتار به بررسی و مقایسۀ شیوۀ بیان آموزه­های عرفانی در رمان فرانی و زویی نوشتۀ جی. دی. سالینجر و رمان روی ماه خداوند را ببوس اثر مصطفی مستور، می­پردازد. این دو اثر به دلیل بیان اندیشه­ها و آموزه­های عرفانی، وجوه مشترکی با هم دارند. هدف از این پژوهش، یافتن وجوه اشتراک و افتراق میان دو اثر مذکور در شیوۀ بیان آموزه­های عرفانی و بررسی و تحلیل آن‌هاست. در این نوشتار نشان داده‌شده است که هر دو رمان در بیان آموزه­های عرفانی از عناصر مشترکی چون «گفت‌وگومحوری»، «ایجاد پرسش»، «برداشت نمادین و ذوقی از متون مقدس»، «دعا»، «کودکی»، «شخصیت­های آشفته»، «خودکشی»، «پایان باز امّا جهت­گیرانه و مثبت»، استفاده کرده‌اند و البته این عناصر در هر دو داستان، تفاوت­هایی با هم در کارکرد و میزان تأثیرگذاری دارند. همچنین نشان داده‌شده است که اگرچه، هر دو رمان حاوی مطالب عرفانی هستند، امّا نگرش آن‌ها به عرفان با هم متفاوت است. رمان روی ماه خداوند را ببوس، در جهت تأیید و تبلیغ عرفان و رمان فرانی و زویی در جهت نقد و آسیب­شناسی عرفان نوشته‌شده است.



صفحه 1 از 1     

فصلنامه مطالعات نظریه و انواع ادبی Journal of Studies on Literary Theory and Genres
Persian site map - English site map - Created in 0.24 seconds with 811 queries by yektaweb 3600