[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 2، شماره 1 - ( 9-1396 ) ::
جلد 2 شماره 1 صفحات 29-46 برگشت به فهرست نسخه ها
بازشناخت ساختار نوع ادبیِ لطیفه و مطایبه
- دکترمحمدرضا حاجی آقا بابایی 1، منیرالسادات هاشمی2
1- استادیار دانشگاه علامه طباطبایی
2- کارشناس ارشدزبان وادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده:   (351 مشاهده)

لطیفه و مطایبه، گونه‌ها‌یی ادبی هستند که اگرچه در گفت‌و‌گوهای روزمره به کار می‌روند، توجّه چندانی به آن‌ها به ویژه از منظر ساختار نشده است. لطیفه‌ها و مطایبه‌ها از گذشته تا کنون به عنوان وسیله­ای برای شوخی، سرگرمی و خنداندن و همچنین بازگو کردن انتقادات اجتماعی در میان افراد کاربرد داشته است. لطیفه­ها با الهام از زندگی آدمیان و جهان پیرامونی ایشان شکل می‌گیرند، گاه این رفتارها به گروه­ها، اقوام مختلف یا جنسیتی خاص اختصاص داده می­شود و یا آن­ها را به خارج از دنیای انسانی نسبت می­دهند. در متون ادب فارسی کتاب‌های چندی در خصوص جمع‌آوری لطیفه‌ها و مطایبات وجود دارد و شخصیت‌های طنزآمیزی نیز مطرح شده‌اند. با توجّه به آن که مردم عادی بیشتر از این گونه‌های ادبی بهره می‌گیرند، می‌توان لطیفه‌ها و مطایبه‌ها را از گونه‌های رایج در ادبیات عامیانه به شمار آورد. با بررسی فرهنگ­های لغت با تعاریفی کلّی و تقریباً یکسان مواجه می­شویم که بر اساس آن­ها نمی­توان تمایزی میان لطیفه، فکاهه، شوخی، مزاح، شوخ­طبعی، مطایبه و... در نظر گرفت. در کتاب‌های انواع ادبی، لطیفه و مطایبه، معمولاً با موضوعاتی همچون طنز و هجو و هزل درآمیخته‌ است و مباحث محتوایی آن‌ها را بررسی کرده‌اند و مختصات ظاهری لطیفه‌ها را بازگو نکرده‌اند. در این مقاله با بررسی حدود 500 لطیفه و مطایبه، مختصات ساختاری این دو گونۀ ادبی و انواع آن‌ بازگو شده‌است.

واژه‌های کلیدی: ادبیات عامیانه، انواع ادبی، بازشناخت ساختاری، لطیفه، مطایبه.
متن کامل [PDF 828 kb]   (64 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Hajiaqababaei M. A structural study of anecdote and wit. 3. 2017; 2 (1) :29-46
URL: http://journals.hsu.ac.ir/ltg/article-1-80-fa.html

حاجی آقا بابایی دکترمحمدرضا، هاشمی منیرالسادات. بازشناخت ساختار نوع ادبیِ لطیفه و مطایبه. 1. 1396; 2 (1) :29-46

URL: http://journals.hsu.ac.ir/ltg/article-1-80-fa.html



دوره 2، شماره 1 - ( 9-1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مطالعات نظریه و انواع ادبی Journal of Studies on Literary Theory and Genres
Persian site map - English site map - Created in 0.22 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 3705