[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 1، شماره 1 - ( 12-1394 ) ::
جلد 1 شماره 1 صفحات 160-143 برگشت به فهرست نسخه ها
نقد ادبی در قهوه خانه های عصر صفوی
ناصر نیکوبخت1، ابراهیم خدایار1، محسن احمدی1
1- دانشگاه تربیت مدرّس
چکیده:   (9425 مشاهده)

نقد ادبی به معنای امروزی آن عمدتاً برآمده از فکر و فرهنگ مغرب زمین است امّا این به آن معنا نیست که در فرهنگ و تاریخِ ادب فارسی، ما نقد ادبی نداشته­ ایم. دورۀ صفوی به لحاظ نقد ادبی و بررسی و دقّت­ های موشکافانه آثار شعری، یکی از درخشان‌ترین دوره­ های نقد ادبی تاریخ ادب فارسی است. معناگرایی و تلاش برای یافتن مضمون تازه، مهم­ ترین شاخصه نقد ادبی این عصر و دقّت نظر در مباحث تأثیر و تأثر شاعران از هم دیگر و تلاش برای حقیقت­ مانندی از جریان ­های نقد ادبی در این عصر است. قهوه­ خانه ­ها به‌عنوان مهم ­ترین و بزرگ‌ترین محفل شعر و نقد ادبی در این عصر در داخل مرزهای ایران صفویه، نقشی به سزا در عرصه ادبی این عصر دارد. ما در این مقاله تلاش کرده ­ایم این گزاره کلی که برخی بزرگان نوشته­ اند «نقد ادبی موجود در این قهوه ­خانه­ نقد ذوقی است.» را تبیین و بررسی نماییم. پرتو افکندن بر موضوع نقد ادبی در درون قهوه­ خانه­ های عصر صفوی که کسی تاکنون موردی و تفصیلی بدان نپرداخته است، رسالت این نوشتار است. بررسی مهم ­ترین تذکره ­های عصر صفوی و تحلیل محتوای داستان ­های منقول در این تذکره ­ها از نقد ادبی موجود در قهوه­خانه­ های این عصر به ما نشان می ­دهد، نقد ادبی موجود در این قهوه­خانه­ ها به تبعیت از ذوق حاکم بر این عصر، معنی ­گرایی است و روش نقد نیز عموماً نقد ذوقی و استحسانی است. نقد ادبی موجود در این قهوه­خانه­ ها به دو طریق در عرصه شعر این عصر تأثیری به سزا داشته­ است: اوّل به دلیل حضور عامه مردم و استقبال آن‌ها از شعرخوانی، باعث ترغیب و تشویق خیل کثیری از مشتاقان برای سرودن شعر شده و بسیاری از عوام این عصر از هم‌نشینی با شعرا طبع شاعری یافته­اند؛ دوم این ارتباط دوسویه میان مخاطب و هنرمند در این مکان­ ها باعث هدایت ذوق ادبی عصر و توجّه شاعران به پسند مخاطب گردیده است.

واژه‌های کلیدی: نقد ادبی، قهوه خانه، شعر عصر صفوی، معنی بیگانه.
متن کامل [PDF 459 kb]   (1721 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Nikoobakht N, Khodayar E, Ahmadi M. Literary Criticism in the Coffee Houses of Safavid Period. 3. 2016; 1 (1) :143-160
URL: http://journals.hsu.ac.ir/ltg/article-1-41-fa.html

نیکوبخت ناصر، خدایار ابراهیم، احمدی محسن. نقد ادبی در قهوه خانه های عصر صفوی. 1. 1394; 1 (1) :160-143

URL: http://journals.hsu.ac.ir/ltg/article-1-41-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 1، شماره 1 - ( 12-1394 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مطالعات نظریه و انواع ادبی Journal of Studies on Literary Theory and Genres
Persian site map - English site map - Created in 0.07 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4447