[صفحه اصلی ]   [Archive]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 6، شماره 24 - ( دوره ششم، شماره بيستم و چهارم، تابستان 1395 ) ::
جلد 6 شماره 24 صفحات 21-38 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی فرونشست زمین، چشم‌اندازها وتحولات ژئومورفولوژی ناشی ازآن در دشت‌های تراکمی مطالعه موردی: دشت نیشابور
جعفر رکنی، سید رضا حسین زاده ، غلامرضا لشگری پور، سعد الله ولایتی
دانشیار دانشگاه فردوسی ، srhosszadeh@um.ac.ir
چکیده:   (666 مشاهده)

فرونشینی سطح زمین از جمله مخاطرات محیطی است که بشر در دهه‌های اخیر به بدلیل برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی در دشت‌های آبرفتی با آن مواجه شده است. این پدیده همانند سایر مخاطرات مانند زلزله، خشکسالی، سیل، طوفان و لغزش از جمله موانع توسعه اقتصادی- اجتماعی و عمرانی به‌شمار می‌رود. دشت نیشابور از جمله مهمترین دشت های استان خراسان رضوی از نظر کشاورزی و تراکم جمغیتی است که با اقلیمی خشک و نیمه خشک در شمال‌شرق ایران قرار دارد. در این مقاله با توجه به افت سطح آب‌های زیرزمینی که حاصل آن نشست زمین و ایجاد شکاف در بخش‌های مختلف این دشت بوده، تغییرات ژئومورفولوژیکی دشت و شکاف‌ها و ترک‌های حاصل از فرونشست زمین بررسی شده است. در این پژوهش از داده‌های ماهواره‌ایLandsat و Spot و نرم‌افزارهای ArcGIS Surfer, و Excel در تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شده است. همچنین با پیمایش‌های صحرایی و اندازه‌گیری تعدادی از عوارض ژئومورفیک، در نهایت به تقسیم‌بندی عوارض و علل ایجاد فرم‌های ژئومورفیک حاصل از نشست زمین پرداخته شده است. نتایج این تحقیق نشان داد که افت شدید آب زیرزمینی در سال های اخیر منجر به بروز مخاطره ژئومورفولوژیکی فرونشست در این دشت شده است. بر اثر این نشست، ترک‌ها و شکاف‌هایی در دشت با اشکال و عمق و طول متفاوت ایجاد گردیده است. تغییرات این اشکال در طول زمان موجب ایجاد فرم‌های متفاوت و عوارض متعددی به ویژه در شمال غرب، جنوب و جنوب شرق دشت گردیده که شامل شکاف‌های طولی ممتد، شکاف‌های منقطع، حفرات مدور، چاله‌های وسیع و فروچاله‌ها بوده که این عوارض باعث تخریب برخی از اراضی کشاورزی و کانال‌های آبیاری شده، همچنین باعث تغییر شیب زمین در برخی نواحی و تهدید شبکه‌های انتقال نفت و گاز و سایر تأسیسات عمرانی از جمله خط آهن سراسری تهران به مشهد و کاهش برگشت ناپذیر ظرفیت مخزن آبخانه شده است.

واژه‌های کلیدی: فرونشست زمین، شکاف خوردگی زمین، تحولات ژئومورفولوژی، دشت نیشابور
متن کامل [PDF 1622 kb]   (409 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: ژئومورفولوژی
دریافت: ۱۳۹۴/۹/۱۷ | پذیرش: ۱۳۹۵/۴/۱۹ | انتشار: ۱۳۹۵/۱۲/۲۰
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Rokni J, Hossinzadeh R, Lashkaripour G R, Velayati S A. Review land subsidence and landscape and geomorphological changes resulting in compaction Plains Case study: Plain Nishabur . Arid Regions Geographic Studies . 2016; 6 (24) :21-38
URL: http://journals.hsu.ac.ir/jarhs/article-1-929-fa.html
رکنی جعفر، حسین زاده رضا، لشگری پور غلامرضا، ولایتی سعد الله. بررسی فرونشست زمین، چشم‌اندازها وتحولات ژئومورفولوژی ناشی ازآن در دشت‌های تراکمی مطالعه موردی: دشت نیشابور. مطالعات جغرافیایی مناطق خشک. 1395; 6 (24) :21-38

URL: http://journals.hsu.ac.ir/jarhs/article-1-929-fa.html

دوره 6، شماره 24 - ( دوره ششم، شماره بيستم و چهارم، تابستان 1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها
Persian site map - English site map - Created in 0.285 seconds with 783 queries by yektaweb 3501